اثرات همهگیری کرونا هنوزم تو کل دنیا حس میشه، ولی بعضی از پیامدهاش از بقیهشون محسوسترن. یه تحقیق جدید میگه که بخش بزرگی از آدما ممکنه بعد از گرفتن کرونا، حس بویاییشون رو از دست داده باشن، بدون اینکه اصلاً متوجه شده باشن.
این دیگه کاملاً مشخصه که گرفتن کرونا میتونه منجر به کوری بویایی (آنوسمی) یا از دست دادن بخشی از حس بویایی (هیپوسمی) بشه. در واقع، این اتفاق با خیلی از عفونتهای ویروسی میفته، چون ویروسها با سلولها و گیرندههای مختلفی تو مجاری بینی تداخل پیدا میکنن. حس بویایی اغلب برمیگرده؛ ولی نه همیشه.
حالا تو این تحقیق، محققای آمریکا خواستن یه نگاه دقیقتری به پیامدهای بلندمدت کرونا روی تواناییهای بویایی ما بندازن.
اونا روی ۲۹۵۶ تا داوطلب که سابقه ابتلا به کرونا داشتن و ۵۶۹ نفر که ویروس رو نگرفته بودن، تستهای بویایی انجام دادن. به طور متوسط، این تست بویایی ۶۷۱ روز بعد از اولین تست کرونای شرکتکنندهها انجام شد.
از گروه کرونایی، ۱۳۹۳ نفر فکر میکردن که با بویایی مشکل دارن، و تستها تأیید کردن که حدود ۸۰ درصدشون واقعاً مشکل داشتن. جالبه که ۱۵۶۳ نفر دیگه تو اون گروه هیچ مشکلی با بویایی گزارش نکرده بودن، ولی نتایج تست نشون داد که ۶۶ درصدشون بعد از ابتلا به کرونا، هیپوسمی یا آنوسمی داشتن.
لئورا هورویتز، پزشک عمومی از دانشکده پزشکی گروسمن دانشگاه نیویورک، میگه: «یافتههای ما تأیید میکنه که کسایی که سابقه کرونا دارن، ممکنه به خصوص در معرض خطر ضعف حس بویایی باشن؛ مشکلی که همین الانشم بین عموم مردم کمتر بهش توجه میشه.»
از اونایی که سابقه کرونا نداشتن، ۶۰ درصدشون تو بویایی نقص نشون دادن، که به طرز عجیبی بالاست؛ حتی با وجود اینکه این مشکل به طور کلی کمتر گزارش میشه. محققها میگن که ممکنه بعضی از این آدما مبتلا شده باشن و خودشون خبر نداشتن.
تعمیم دادن همیشه دقیق نیست، ولی اگه الگوهای این هزاران شرکتکنندهای که اینجا مطالعه شدن، تو کل جمعیت دنیا هم ثابت باشن، پس ممکنه ما با میلیونها نفری روبرو باشیم که هیپوسمی دارن و خودشون خبر ندارن.
محققها تو مقالهشون مینویسن: «یافتههای ما مطالعات پیمایشی قبلی رو که نشون میدادن SARS-CoV-2 با اختلال عملکرد بویایی مداوم مرتبطه، تأیید میکنه و مطالعات عینی کوچیک قبلی رو که نشون میدادن بیماران از دست دادن بویاییشون رو دستکم میگیرن، تأیید میکونه.»
در مورد اینکه چرا انقدر آدم با از دست دادن بویایی مرتبط با کرونا، متوجهش نشدن، این قضیه نامشخصه. محققها میگن که به طور بالقوه، ممکنه آسیبی هم به مغز وارد شده باشه که آگاهی آدما رو از حواس خودشون محدود میکونه.
البته کلی تحقیق مرتبط هم اینجا وجود داره. مثلاً، از دست دادن بویایی قبلاً با بیماریهایی مثل آلزایمر مرتبط بوده. به نظر میاد بویایی و عملکرد شناختی ارتباط نزدیکی با هم دارن و ما میدونیم که کرونا میتونه روی هر دوتاشون تأثیر بذاره.
حس بویایی ما خیلی بیشتر از لذت بردن از انتظار برای یه وعده غذایی یا گشتن تو یه باغچه است: این حس ما رو از خطر هم آگاه میکونه، چه نشت گاز باشه چه غذایی که نباید بخوریم.
با در نظر گرفتن این قضیه، محققها امیدوارن که بشه کارهای بیشتری برای فهمیدن اثرات بلندمدت این مشکل انجام داد؛ و شاید راههایی برای برگردوندن حس بویاییای که با عفونت از بین رفته، پیدا کرد.
هورویتز میگه: «این نتایج نشون میدن که ارائهدهندگان مراقبتهای بهداشتی باید تست از دست دادن بویایی رو به عنوان یه بخش روتین از مراقبتهای پس از کرونا در نظر بگیرن. با اینکه بیماران ممکنه همون موقع متوجه نشن، ولی یه بینی ضعیف میتونه تأثیر عمیقی روی سلامت روحی و جسمیشون داشته باشه.»
